PUSTUŁKA

Common_kestrel_falco_tinnunculus

Samiec pustułki

Od kilku dni wokół mojego domu przestały latać jerzyki, dotąd bardzo żywe i hałaśliwe, nadlatujące z dużą szybkością z góry i dosłownie o włos mijające ściany. Jednocześnie w przestrzeni, którą sonduję z okna, dały się słyszeć dość natarczywe i nieprzyjemne skrzeki, przypominające też trochę terkotanie drewnianej kołatki. Od razu zorientowałem się, że na dachu pobliskiego wieżowca zadomowiły się pustułki zwyczajne (Falco tinnunculus), drapieżne sokoły (Falconidae), o średniej wielkości. To rdzawo upierzone stworzenia, które spotkać można niemal w całej Europie, a także w Azji i Afryce, a ostatnio coraz częściej pojawiające się w miastach i polujące na drobne gryzonie trawnikowe, na małe ptaki, a nawet na śmigłe jerzyki. To jest drapieżnik częściowo tylko osiadły, bo wiele par na przełomie października i listopada, gdy już zaczynają się siarczyste mrozy, odlatuje na południe Europy lub do północnej Afryki. Nowe populacje pustułek wyraźnie podążają na północ, bo widywałem je też w Poznaniu i Gdańsku, gdzie latały wokół wyniosłych kościelnych wież. Adam Mickiewicz, największy polski poeta romantyczny, popełnił gafę w związku z tym ptakiem, myląc go z jastrzębiem. W Księdze II tego arcypoematu czytamy: Zaś jastrząb pod jasnemi wiszący błękity,/ Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity./ Aż ujrzawszy wśród łąki ptaka lub zająca,/ Runie nań z góry jako gwiazda spadająca. (PT II, w. 17–20) Niewątpliwie poeta zapamiętał z Litwy jakiegoś ptaka, zawisającego w powietrzu i wypatrującego w ten sposób ofiary, ale nie był to jastrząb. Ten bardzo skuteczny drapieżnik krąży w kominach powietrznych i spada z ogromną mocą na gołębie lub gryzonie, ale nie zawisa i nie trzepie skrzydłami powietrza. Mogłyby tutaj wchodzić w grę oba gatunki błotniaków – stawowy i zbożowy, ale przecież one polują przy ziemi, nie wznosząc się „pod jasne błękity”. Natomiast opis ten jak ulał pasuje do pustułki, która właśnie w taki sposób zatrzymuje się w powietrzu i wypatruje swoich ofiar. Jej nazwa wywodzi się z języka rosyjskiego, gdzie kiedyś określono ją jako pustą i nierozgarniętą (пустое), nie dającą się przeszkolić do polowań sokolniczych. Trudno się zgodzić z takim określeniem, bo sposób i zakres łowów rdzawego sokoła, a także wybór dogodnych miejsc obserwacyjnych, wskazują na jego sporą inteligencję. Zdziwiło mnie to, że przy moim domu, obserwowałem siedem ptaków od razu, ale przecież w ich gniazdach może się każdorazowo pojawić kilka młodych osobników, a obserwowano też łączenie się samców z dwiema samicami. Zawsze zaskakuje mnie szybki rozwój skrzydlatych zwierząt, wymuszony porą odlotów, ale pustułki, w tym względzie, są wyjątkowe – młode ptaki przebywają w gnieździe tylko nieco ponad miesiąc, a dojrzałość płciową osiągają już po trzystu dniach życia. Niegdyś mylony z krogulcem (duży dymorfizm samca i samicy wprowadza w błąd) i odstrzeliwany jako szkodnik, ma teraz więcej wrogów wśród ptaków (kruki, wrony), niż pośród ludzi.

Charakterystyczne zawisanie pustułki w powietrzu

Charakterystyczne zawisanie pustułki w powietrzu

Reklamy

1 komentarz

  1. 2013/07/31 @ 21:45

    Dostało się Mickiewiczowi!
    Ale gdyby nie to, ptak nie byłby tak jaskrawy i ciekawy.
    Dzięki!


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: